მოლისანი

დანიშნულება. მოლისანი გამოიყენება დაზიანებული კანისა და ჭრილობების გარეგანი მოვლისთვის.

შემადგენლობა. სტრუქტურირებული წყალი, ნატრიუმის ქლორიდი, ჩაის ხის, საკმევლის, ევკალიპტისა და პიტნის ეთერზეთები.

უკუჩვენება. რომელიმე კომპონენტის ინდივიდუალური აუტანლობა ან მომატებული მგრძნობელობა.

შენახვა. შეინახეთ დახურულ მდგომარეობაში, ოთახის ტემპერატურაზე და დაიცავით მზის პირდაპირი სხივებისგან.

შექმნის ისტორია — 2008 წელი, 8 აგვისტო. ომი დაიწყო.

მოლისანი ადგილობრივად მოქმედებს კანისა და ჭრილობის ზედაპირზე. მისი გამოყენება აერთიანებს ანტისეპტიკურ დამუშავებას, დაზიანებული ზედაპირის გაწმენდას, კარგად დასველებული საფენით ჭრილობის გამონადენის კონტროლსა და ტენიანი გარემოს შენარჩუნებას. ჩამობანისა და საფენის შეცვლისას დარბილებული ექსუდატი და ზედაპირული დაბინძურება საფენთან ერთად შორდება, ხოლო ტენიანი გარემო ხელს უშლის ჭრილობის ზედაპირის გამოშრობასა და საფენის მიწებებას. ამ ადგილობრივი ეფექტების ერთობლიობა ქმნის უფრო ხელსაყრელ პირობებს ქსოვილის აღდგენისთვის.

1. ანტისეპტიკური მოქმედება

ადგილობრივი მოვლის ფარგლებში მოლისანი გამოიყენება დაზიანებული ზედაპირის გასაწმენდად და ჭრილობის არეში სისუფთავის შესანარჩუნებლად. მოლისანის შემადგენლობაში გამოყენებული კონფიდენციალური ძირითადი კომპონენტის ანტიმიკრობული მოქმედება 2006 წელს გამოიკვლია დაავადებათა კონტროლისა და სამედიცინო სტატისტიკის ეროვნულმა ცენტრმა.

დოკუმენტში მითითებულია, რომ Staphylococcus aureus ATCC 25923-ისა და Escherichia coli ATCC 25922-ის შემთხვევაში 5, 10, 30, 60 და 120-წუთიანი და 24-საათიანი ექსპოზიციების შემდეგ საკვებ ნიადაგებზე მიკროორგანიზმების ზრდა არ აღინიშნებოდა. Bacillus anthracis 6341-G-ის სპორულ და ვეგეტატიურ ფორმებზე 5 და 10 წუთის შემდეგ ზრდა კვლავ აღინიშნებოდა, ხოლო 30-წუთიანი ექსპოზიციის შემდეგ მიკროორგანიზმების ზრდა აღარ აღინიშნებოდა.

2. გაწმენდა და ექსუდატის მოცილება

ჭრილობის ჩამობანის ან მოლისანით კარგად დასველებული საფენის დადებისას ხსნარი უშუალოდ ეხება დაზიანებულ ზედაპირს. ჭრილობის გამონადენი ტენიანდება და რბილდება, ხოლო ექსუდატი და ზედაპირული დაბინძურება გაწმენდისა და საფენის დროული შეცვლისას შორდება. მნიშვნელოვანია, საფენი შეიცვალოს მანამდე, სანამ დაგროვილი გამონადენი გამოშრება ან ხანგრძლივად დარჩება ჭრილობაზე.

3. ტენიანი გარემოს შენარჩუნება

საფენი მოლისანით კარგად უნდა დარჩეს დასველებული, არ უნდა გამოშრეს და არ უნდა მიეკრას დაზიანებულ ზედაპირს. საჭირო ტენიანობის შენარჩუნება იცავს ჭრილობის ზედაპირს გამოშრობისგან და ქმნის უფრო ხელსაყრელ ადგილობრივ პირობებს ქსოვილის აღდგენისა და შეხორცებისთვის.

4. სხვა ადგილობრივ საშუალებებთან ერთდროული გამოყენება

მოლისანის ადგილობრივი გამოყენების კურსის დროს იმავე უბანზე სხვა ადგილობრივი საშუალებების ერთდროული გამოყენება არ არის რეკომენდებული, განსაკუთრებით ცხიმოვან ან ზეთოვან საფუძველზე დამზადებული მალამოების, კრემებისა და ზეთების. მათ შეუძლიათ ზედაპირზე ცხიმოვანი ფენის წარმოქმნა, ხსნარის კანთან ან ჭრილობასთან უშუალო კონტაქტის შემცირება და ჭრილობის გამონადენის მოცილების გაძნელება. მოლისანის სრულფასოვანი ადგილობრივი მოქმედებისთვის ზედაპირი ხელმისაწვდომი უნდა დარჩეს ხსნარით უშუალო დასველებისთვის.

თუ სხვა ადგილობრივი საშუალება ექიმის მიერ მკურნალობის აუცილებელ ნაწილად არის დანიშნული, მისი თვითნებურად შეწყვეტა არ შეიძლება — გამოყენების თანმიმდევრობასა და ინტერვალებს განსაზღვრავს ექიმი.

5. ქსოვილის აღდგენა და შეხორცება

მოლისანის ქრონიკული და ძნელად შეხორცებადი ჭრილობების დროს მრავალწლიანი გამოყენების პრაქტიკა აჩვენებს, რომ ადგილობრივი მოქმედებების ეს კომპლექსი ხელს უწყობს დაზიანებული ქსოვილის აქტიურ აღდგენას, აჩქარებს შეხორცებას და აუმჯობესებს შეხორცების ხარისხს. ჭრილობის ზედაპირის გაწმენდისა და ახალი ქსოვილის ფორმირების კვალდაკვალ ჭრილობის დეფექტი თანმიმდევრულად მცირდება და იხურება.

რატომ შეიძლება შემცირდეს წვა, დაჭიმულობა და ტკივილი

ერიზიპელას (წითელი ქარის), ტროფიკული წყლულის, ინფიცირებული ჭრილობისა და სხვა ანთებითი დაზიანებების დროს შეიძლება განვითარდეს შეშუპება, დაგროვდეს სითხე და ექსუდატი, ხოლო ქსოვილებში გაზრდილმა წნევამ გააღიზიანოს ნერვული დაბოლოებები. ამის გამო ჩნდება წვის, დაჭიმულობისა და ტკივილის შეგრძნება. როდესაც ჭრილობის გამონადენი დროულად შორდება და ადგილობრივი ანთებითი და ექსუდაციური პროცესი მცირდება, ქსოვილების დაჭიმულობა და ეს უსიამოვნო შეგრძნებებიც შეიძლება თანდათან შესუსტდეს.

ადგილობრივი მოვლის ზოგადი წესები

მოლისანი გამოიყენება დაზიანებული ადგილის ფრთხილი ჩამობანისთვის, სველი სახვევების, დოლბანდისა და ტამპონებისთვის.

საჭიროებისას ხსნარი შეიძლება გათბეს დაახლოებით 35–40 °C-მდე. გამოიყენეთ რამდენიმე ფენად დაკეცილი დოლბანდი ან ბამბის ქსოვილი; სახვევი უნდა იყოს ტენიანი, მაგრამ სითხე არ უნდა წვეთავდეს.

ღრმა, ჩირქოვანი და ოპერაციის შემდგომი ჭრილობების შემთხვევაში ნეკროზული ქსოვილის მოცილება, დრენაჟი, ნაკერი და ტამპონი ექიმმა უნდა განსაზღვროს.

დახურული ანთებითი კერა

თუ ჩირქგროვა ან ფურუნკული ჯერ არ გახსნილა, დაამუშავეთ თბილი მოლისანით და დაადეთ სველი სახვევი დღეში რამდენჯერმე.

ჩირქოვანი კერის გახსნის შემდეგ

ღრუ ფრთხილად ჩამობანეთ მოლისანით, უზრუნველყავით თავისუფალი გამოდენა და დაადეთ ხსნარით დასველებული სტერილური დოლბანდი ან ტამპონი. სახვევი შეცვალეთ დაბინძურებისა და დასველების შესაბამისად.

აბსცესი, ფურუნკული, ფურუნკულოზი და კარბუნკული

გამოიყენეთ ზემოთ მოცემული საერთო ალგორითმი. გააგრძელეთ ჩამობანა და სველი სახვევები ჭრილობის გაწმენდამდე და ჯანმრთელი გრანულაციური ქსოვილის გამოჩენამდე.

ფლეგმონა

მოლისანით დასველებული სახვევი დაიდეთ ინფილტრატის არეზე 20–30 წუთით, დღეში 4–5-ჯერ. ქირურგიული გახსნის შემდეგ ჭრილობა ჩამოიბანეთ; საჭიროებისას სტერილური ტამპონი შეიძლება დარჩეს 6–8 საათით.

პანარიციუმი

პირველ დღეებში გამოიყენეთ 35–40 °C თბილი აბაზანა 10–15 წუთით, შემდეგ გააშრეთ კანი და დაადეთ სველი სახვევი. გახსნის შემდეგ გააგრძელეთ ადგილობრივი ჩამობანა. მოვლის სავარაუდო ხანგრძლივობაა 7–10 დღე, მდგომარეობის მიხედვით.

ტროფიკული წყლულები და ხანგრძლივად შეუხორცებელი ჭრილობები

ნეკროზული ქსოვილისა და თავისუფლად მოსაშორებელი მასის მოცილების შემდეგ ჭრილობა ფრთხილად ჩამობანეთ თბილი მოლისანით. ღრმა ჭრილობისთვის შეიძლება გამოყენებულ იქნეს სველი სტერილური ტამპონი. სახვევი ჩვეულებრივ იცვლება დღეში 1–2-ჯერ გამონადენის მიხედვით. ძველი წყლულები მოითხოვს ხანგრძლივ მოვლასა და ექიმის მეთვალყურეობას.

ნაწოლები

ნაწოლი ფრთხილად ჩამობანეთ, ირგვლივ კანს მიეცით შეშრობის საშუალება და დაადეთ 4–6 ფენად დაკეცილი, მოლისანით დასველებული დოლბანდი ან ბამბის ქსოვილი. პარალელურად რეგულარულად შეცვალეთ პაციენტის პოზიცია, შეამცირეთ ზეწოლა და გამოიყენეთ შესაბამისი საწოლი ან ზედაპირი.

ოპერაციის შემდგომი ჭრილობები

ღია ან ანთებითი ჭრილობა ჩამობანეთ მოლისანით და დაადეთ სტერილური სველი სახვევი. ღრმა ჭრილობა, ნაკერი, დრენაჟი ან უხვი ჩირქოვანი გამონადენი ქირურგის მეთვალყურეობას მოითხოვს.

მასტიტი და სარძევე ჯირკვლის ანთებითი გამკვრივება

ანთების არეზე დაიდეთ სველი სახვევი დღეში 2–3-ჯერ. ღია ჭრილობა შეიძლება ჩამოიბანოს და დაიფაროს სტერილური დოლბანდით. ტემპერატურის მატება, ტკივილის გაძლიერება ან ჩირქოვანი გამონადენი საჭიროებს სამედიცინო შეფასებას.

დამწვრობა

ხსნარი გამოიყენება დაზიანებული ზედაპირის გასაგრილებლად და ტენიანობის შესანარჩუნებლად — ფრთხილი შესხურებით ან არაწებოვანი სველი სახვევით. ფართო, ღრმა, ქიმიური ან ელექტრული დამწვრობა საჭიროებს გადაუდებელ სამედიცინო დახმარებას.

ვარიკოზული დაავადება და სისხლმდენი ადგილები

დაზიანებული ადგილი ფრთხილად დაამუშავეთ დღეში რამდენჯერმე. სველი საფენი შეიძლება დაიდოს 20–30 წუთით. სისხლდენა, უეცარი შეშუპება, სიწითლე, ტკივილი ან ვენის გამკვრივება საჭიროებს ექიმთან მიმართვას.

წითელი ქარი, ლიმფოსტაზი და წყლულები

დაზიანებულ ადგილზე თბილი სველი სახვევი დაიდეთ დღეში რამდენჯერმე. წყლულის დროს გამოიყენეთ ქრონიკული ჭრილობის საერთო ალგორითმი. მაღალი ტემპერატურა, სწრაფად გავრცელებული სიწითლე ან მზარდი შეშუპება საჭიროებს სასწრაფო სამედიცინო შეფასებას.

კომპლექსური მიდგომა

გარეგანი მოვლის ზოგადი წესები

დაზიანებული ადგილი ფრთხილად გაწმინდეთ. საჭიროებისას კანი წინასწარ დაარბილეთ თბილი სველი სახვევით. შემდეგ დაადეთ მოლისანით დასველებული დოლბანდი ან სელის ქსოვილი 3–4 საათით. თუ სახვევი სუფთა და ტენიანი რჩება, ინტერვალი თანდათან გაზარდეთ 5–6, შემდეგ კი 8–10 საათამდე.

ხსნარის გათბობა

ერთ პროცედურაზე საჭირო რაოდენობა ცალკე ჭურჭელში ჩაასხით და ჩადგით ცხელ წყალში. გათბობილი ხსნარი არ შეინახოთ და მეორედ არ გამოიყენოთ.

კანისა და ტერფის სოკოვანი ინფექციები

დაზიანებული ადგილები თბილი წყლითა და საპნით ჩამობანეთ და კარგად გააშრეთ. დაადეთ ოთხ ფენად დაკეცილი, მოლისანით დასველებული დოლბანდი ან სელის ქსოვილი. შეინარჩუნეთ ტენიანობა და ყოველ 10–15 წუთში კვლავ დაასველეთ. პირველ 5–6 დღეს პროცედურა გაიმეორეთ დღეში 6–8-ჯერ, შემდეგ — კანის მდგომარეობის მიხედვით.

ფრჩხილის სოკოვანი დაზიანება

ტერფები დაალბეთ, დაზიანებული ფრჩხილები ფრთხილად შეამოკლეთ და გაწმინდეთ. გამოიყენეთ მოლისანის თბილი აბაზანა 40–42 °C-ზე დაახლოებით 30 წუთით ან თბილი სველი სახვევები. მოვლა გააგრძელეთ ჯანმრთელი ფრჩხილის ამოსვლამდე. რეგულარულად დაამუშავეთ ფეხსაცმელი და წინდები.

კანის ფსორიაზი

კანი წინასწარ დაარბილეთ, შემდეგ დაიდეთ 6–8 ფენად დაკეცილი თბილი დოლბანდი ან სელის ქსოვილი 38–40 °C-ზე 20–40 წუთით, დღეში 3–4-ჯერ. გაუმჯობესების შემდეგაც რეკომენდებულია რეგულარული პროფილაქტიკური მოვლა.

თავის კანის ფსორიაზი

დაბანის შემდეგ თმა გაყავით ნაწილებად და მთელ თავის კანს თანმიმდევრულად დაამუშავეთ მოლისანით დასველებული ბამბის ტამპონით. შემდეგ დაიხურეთ პოლიეთილენის ქუდი ან შემოიხვიეთ პირსახოცი 15–20 წუთით. გამოიყენეთ დაახლოებით 40 °C-მდე შემთბარი ხსნარი დღეში მინიმუმ ორჯერ.

ეგზემა

დაზიანებული ადგილი დაარბილეთ თბილი სველი სახვევით, ფრთხილად გაწმინდეთ კანი და დაიდეთ მოლისანის სახვევი 3–4 საათით. შემდეგ შეცვალეთ ახლით; გამონადენის შემცირებისას ინტერვალები თანდათან გაზარდეთ.

კომპლექსური მიდგომა

ზოგადი რეკომენდაციები

• პროცედურები ჩაატარეთ რეგულარულად და თანმიმდევრულად
• დაიცავით სრულფასოვანი ძილის რეჟიმი
• შეძლებისდაგვარად შეამცირეთ სტრესი
• შეზღუდეთ ალკოჰოლი და თავი შეიკავეთ მოწევისგან
• მოერიდეთ ზედმეტად ცხარე, შებოლილ და მარილიან საკვებს